2003 Powerpoint دەرىسلىكى : دىتالنى قوزغىتىش

تارىم ۋە كۆنچى دەريالىرىنىڭ ئوتتۇرا ، ئاياغ ئېقىنلىرىدا بىر سېھىرلىك ماكان بار ، بۇ ماكان تارىختا لوپ دەپ ئاتالغان . ئۇلۇغ تارىخچىمىز موللا مۇسا سايرامى ‹‹ تارىخىي ھەمىدى ›› ناملىق كىتابىدا لوپ رايونىنىڭ چېگرىسى ۋە ئەھۋاللىرى ھەققىدە مۇنداق دەپ يازغان : ‹‹ موغۇلىستان تەۋەلىكىدىكى ئالتەشەھەرنىڭ شەرق ۋە جەنۇب بۇرچىنىڭ ئارىلىقىدا لوپ دېگەن بىر مەشھۇر ۋە چوڭ زېمىن بار ... بۇ زېمىندىن خوتەن ، يەكەن ، ئاقسۇ ، كورلا دەريالىرى ئۆتىدۇ ... بۇ دەريالارنىڭ ئەتراپ ۋە ياقىلىرىدا ياكى ئارالچە ۋە شاخچىلىرىدا تەخمىنەن ئون ئىككى مىڭ ئۆيلۈكتىن ئارتۇق قەدىمكى ئاھالىنىڭ ياشايدىغانلىقى مەلۇم ، ئۇلار زىرائەت تېرىشنى بىلمەيدۇ . ئۇلارنىڭ باغ ئىمارەت ، ھويلا – ئارام ۋە يەل- يېمىشلىرىمۇ يوق ، بەلكى ئۇلار بۇ خىل نەرسىلەرنى ئەسلا كۆرمىگەن ياكى بىلمىگەن بولسا كېرەك . ئۇلار دەريادىن بېلىق تۇتۇپ تائام قىلىپ يەيدۇ . قومۇشتىن كەپە ۋە ئۆي ياسايدۇ . ئۇلارنىڭ چارۋىسى كۆپ بولۇپ ، بىر يەردە تۇرالمايدۇ . ... ئۇلار ئۆز يۇرتىدىن ناھايىتى كەم چىقىدۇ . بەزىلىرى پەقەت چىقمايدۇ ، بىزنىڭ شەھەرلىرىمىزگە كەلمەيدۇ . بىزنىڭ شەھەرلىرىمىزدىكى ئادەملەر بارسا ، ئۇلار قورقۇپ يېقىن كەلمەيدۇ ...››

« ئوكيان » يەر شارىنىڭ سىرتقى يۈزىدىكى غايەت زور تۇزلۇق سۇنى كۆرسىتىدۇ، ئۇ ئادەتتە قۇرۇقلۇق ئارىسىدىكى كەڭ رايوننى ئىگىلەيدۇ. ئۇ يەر شارى سۇ چەمبىرىنىڭ يادرولۇق قىسمى بولۇپ، يەر شارى سىرتقى يۈزىنىڭ تەخمىنەن%71 ىنى قاپلىغان، يەر شارىدىكى%97 تىن ئارتۇق سۇ بايلىقىنى ساپاسلىماقتا. دۇنيادا جەمئىي بەش ئوكيان بار بولۇپ، بۇلار تىنچ ئوكيان، ئاتلانتىك ئوكيان، ھىندى ئوكيان، جەنۇبىي قۇتۇپ ئوكيان ۋە شىمالىي مۇز ئوكياننى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

فېليەتون جەمئىيەتتىكى نۇقسان ۋە سەلبىي ھادىسىلەرنى كۈلدۈرگى، كىنايىلىك ۋە ئۆتكۈر تىل بىلەن تەنقىد قىلىدىغان ئەدەبىي ژانىر. بۇ ئاتالغۇ ئەسلىدە فرانسۇزچىدىن كەلگەن بولۇپ، كېيىن رۇس ۋە باشقا تىللارغا تارقالغان.

ئۇيغۇر مەدەنىيىتى ۋە تارىخىدا "قەلەندەر" ئۇقۇمى ئىنتايىن چوڭقۇر مەدەنىي، دىنىي ۋە ئىجتىمائىي ئەھمىيەتكە ئىگە بولۇپ، بۇ ئۇقۇم ئاددىي تىلەمچىلىك قىلىدىغان شەخسلەرنىلا كۆرسەتمەي، بەلكى تارىخىي، دىنىي ۋە ئەدەبىي جەھەتتىن مۇرەككەپ مەنىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.