ناشتا دىگەن نېمە؟
ناشتا يەنە ئەتىگەنلىك تاماق دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئەتىگەندە يەيدىغان تاماقنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە ئەتىگەن سائەت ئالتىدىن سەككىزگىچە بولىدۇ.
ئۇيغۇرچە / Uyghurche : ناشتا
ئىنگىلىزچە / English : Breakfast
تۈركچە / Türkçe : Kahvaltı
خەنزۇچە / 汉语 : 早餐
ئەتىگەنلىك تاماق بىر كۈنلۈك بىرىنچى تاماق بولۇش سۈپىتى بىلەن، بەدەن ئېھتىياجلىق بولغان ئېنېرگىيە ۋە ئوزۇقلۇقنى تولۇقلاشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ. ناشتىلىقنى ياخشى قىلغاندا، كىشىلەرنىڭ ياخشى بەدەن ھالىتى ۋە روھىي ھالىتىنى ساقلىشىغا ياردەم بېرىپ، چۈشتىن بۇرۇنقى خىزمەت ۋە ئۆگىنىشكە تاقابىل تۇرغىلى بولىدۇ. تۆۋەندە ناشتىلىقنىڭ مۇھىملىقى ۋە تۈزۈلۈشىنى ئوخشاش بولمىغان بىر قانچە نۇقتىدىن چۈشىنىمىز:
1. ناشتىلىقنىڭ مۇھىملىقى: ناشتىلىق ئاز دېگەندە 3 ~ 5 خىل يېمەكلىكنى ئۆز ئىچىگە ئېلىشى كېرەك. ئىلمىي ناشتىلىق ئېنېرگىيە بىلەن تەمىنلەيدىغان كاربون سۇ بىرىكمىلىرى، ئاقسىل بىلەن تەمىنلەيدىغان گۆش ۋە تۇخۇم، ئانئورگانىك تۇز ۋە ۋىتامىن بىلەن تەمىنلەيدىغان يېڭى كۆكتات ۋە مېۋە – چېۋە، شۇنداقلا كالتسىي بىلەن تەمىنلەيدىغان سۈت مەھسۇلاتلىرى قاتارلىق تۆت خىل يېمەكلىكنى ئۆز ئىچىگە ئېلىشى كېرەك.
2. ناشتىلىقنىڭ تەركىبى:ئەلا سۈپەتلىك كاربون سۇ بىرىكمىلىرى قۇۋۋەتلىك ناشتىلىقتا كەم بولسا بولمايدىغان بولۇپ، ئاساسلىقى بىرىكمە كاربون سۇ بىرىكمىلىرىنى ئاساس قىلىدۇ. بىرىكمە كاربون سۇ بىرىكمىلىرىدە كىراخمال ئېنېرگىيە بىلەن تەمىنلەپلا قالماستىن، يەنە بەلگىلىك يېمەكلىك تالاسى ۋە B مىللىتىنىڭ ۋىتامىنلىرىنىڭ قوبۇل قىلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىپ، ئوزۇقلۇقنى تېخىمۇ ئەتراپلىق قىلغىلى بولىدۇ. ئەتىگەنلىك تاماق بىر كۈن ئىچىدىكى قارا ئاشلىقنى ئەڭ ئاسان يېگىلى بولىدىغان بىر ۋاق تاماق بولۇپ، ئىمكانقەدەر قارا ئاشلىقنى ئاساس قىلىش ياكى يىرىك – يۇمشاقلىقىنى ماسلاشتۇرۇش كېرەك.
3. ئەتىگەنلىك تاماقنىڭ رايون پەرقى:دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئەتىگەنلىك تاماق يېمەكلىكلىرى ئوخشاش بولمايدۇ، ئادەتتە دانلىق زىرائەتلەرنى ئاساس قىلىدۇ، مەسىلەن، مانتا، سۇلۇ، تاتلىقياڭيۇ، ئۇن، كۆممىقوناق قاتارلىقلار، كالا سۈتى، قەھۋە، ئۇماچ قاتارلىقلار. ھەر خىل يېڭى ناشتىلىق تاماق تىزىملىكىمۇ ئۈزلۈكسىز ئېچىلىۋاتىدۇ ۋە كېڭەيتىلىۋاتىدۇ، مەسىلەن، سارچى يىلتىزى پىنتوزا، يېڭى سىقىلغان مېۋە شەربىتى، ھەرخىل كۆكتات سالاتى قاتارلىقلار. ئائىلىدە قۇۋۋەتلىك ناشتىلىق تەييارلاش ۋاقتى ئادەتتە بىر قەدەر قىسقا بولۇپ، بەش مىنۇت ئىچىدە تاماملىغىلى بولىدۇ.
4. ناشتىلىقنىڭ سالامەتلىككە بولغان تەسىرى:بەزىلەر دائىم بىزگە، تېنى ساغلام كىشىلەر ئەزەلدىن ناشتا قىلىشنى ئۇنتۇپ قالمايدۇ، دەيدۇ. بۇ ناشتا قىلىشنىڭ ئادەمنى تېخىمۇ ساغلام، تېخىمۇ زىلۋا قىلىدىغانلىقىدىن دېرەك بېرەمدۇ؟ ياكى ناشتا قىلىشنىڭ يەنە باشقا قانداق ئەھمىيىتى بار؟ بۇ مەسىلىلەرنىڭ جاۋابى ئىلىم – پەن ساھەسىدە يەنىلا مۇھاكىمە قىلىنىۋاتىدۇ.
5. ناشتىلىقنىڭ تۇرمۇشقا بولغان تەسىرى:ناشتىلىق ئوزۇقلۇققا مۇناسىۋەتلىك بولۇپلا قالماستىن، يەنە تۇرمۇش ئادىتى، مەدەنىيەت ئەنئەنىسى قاتارلىق جەھەتلەرگىمۇ چېتىلىدۇ. مەسىلەن، جۇڭگودا ئەتىگەنلىك تاماق دائىم بىر كۈن ئىچىدىكى ئەڭ مۇھىم بىر ۋاق تاماق دەپ قارىلىدۇ، ئاتا – ئانىلار دائىم بالىلارنى ئەتىگەنلىك تاماققا سەل قارىماسلىققا ئىلھاملاندۇرىدۇ.
يۇقىرىقىلارنى يىغىنچاقلىغاندا، ئەتىگەنلىك تاماق كىشىلەرنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشى ۋە تەن ساغلاملىقىغا ئىنتايىن مۇھىم تەسىر كۆرسىتىدۇ. ئۇ بىر كۈندىكى ئۈچ ۋاق تاماقنىڭ تەركىبىي قىسمى بولۇپلا قالماستىن، تېخىمۇ مۇھىمى بىر كۈنلۈك ھاياتىي كۈچ ۋە ساغلاملىقنىڭ باشلىنىشى. شۇڭا، ناشتىلىقتىن ئىبارەت بۇ مۇھىم يېمەك – ئىچمەك پەيتىنى پائال تونۇپ ۋە ئۇنىڭدىن ياخشى پايدىلىنىپ، ئىلمىي ماسلاشتۇرۇش ۋە مۇۋاپىق تاللاش ئارقىلىق، ئۆزىنىڭ ھەر بىر كۈنىنى ھاياتىي كۈچكە ۋە ساغلاملىققا ئىگە قىلىش كېرەك.
