م

چوڭ مۈشۈكئېيىق (Giant Panda) دۇنيادىكى ئەڭ ئاز ئۇچرايدىغان ۋە قىممەتلىك ياۋايى ھايۋانلارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ جۇڭگونىڭ «دۆلەت گۆھىرى» دەپ تەرىپلىنىدۇ. ئۇ ئۆزىنىڭ يۇمىلاق تاشقى كۆرۈنۈشى، ئاق-قارا رەڭلىك يۇڭى ۋە ئادەتتىن تاشقىرى سۆيۈملۈك ھەرىكەتلىرى بىلەن پۈتۈن دۇنيا خەلقىنىڭ قىزغىن ياقتۇرۇشىغا ئېرىشكەن. گەرچە ئۇ يىرتقۇچ ھايۋانلار تۈركىمىگە كىرسىمۇ، ئەمما ئۇزۇن مەزگىللىك تەدرىجىي تەرەققىيات جەريانىدا ئاساسلىق ئوزۇقلىقىنى بامبۇكقا ئۆزگەرتكەن. بۈگۈنكى كۈندە چوڭ مۈشۈكئېيىق دۇنيا ياۋايى ھايۋانلارنى قوغداش فوندى (WWF) نىڭ سىمۋولى بولۇپ، تەبىئەتنى قوغداشنىڭ يەرشارىۋى بەلگىسى ھېسابلىنىدۇ.

ماگما يەر شارىنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئېرىگەن چوغدەك قىزىق، يېپىشقاق ئېرىگەن مىنېرال ئېرىتمە بولۇپ، ئاساسلىقى سىلىكات ۋە گازلاردىن تەركىب تاپقان، يەر پوستى ۋە مانتىسسانىڭ چوڭقۇر قىسمىدا شەكىللىنىدۇ. ماگما يۇقىرىغا ئۆرلىگەندە، ئەگەر يەر يۈزىگە يېتىپ بارسا يانار تاغ پارتلىشى ئارقىلىق لاۋا شەكىللىنىدۇ، بولمىسا يەر ئاستىدا سوۋۇپ بۆسمە جىنس شەكىللىنىدۇ.

مۆلدۈر ئاتموسفېرادىكى سۇ پارلىرىنىڭ يۇقىرى بوشلۇقتىكى كۈچلۈك كونۋېكسىيەلىك تەسىرىدە شەكىللەنگەن قاتتىق ھالەتتىكى ھۆل - يېغىن ھادىسىسىدۇر.

موزدۇز مەخسۇس بۇزۇلغان ئاياغلارنى ياماش بىلەن شۇغۇللىنىدىغان كەسپىي خادىم.

ئاپىلىسىنغا ئوخشاپ قالىدىغان مىۋە. ماندارىن ( تاتلىق ئاپېلسىن ) بىر خىل كىچىك تىپتىكى ئاپېلسىن تۈرىدىكى مېۋە بولۇپ، ئىلمىي نامى Citrus reticulata. ئۇنىڭ ئەسلىي ماكانى جۇڭگو بولۇپ، شەرقىي ئاسىيا ۋە يەر شارىدىكى ئىللىق رايونلارغا كەڭ تارقالغان. ماندارىن تاتلىق تەمى، ئاسان سويۇلىدىغان پوستى ۋە مول شىرنىسى بىلەن كىشىلەرنىڭ ياقتۇرۇشىغا ئېرىشكەن بولۇپ، كۈندىلىك يېمەك - ئىچمەكتە كۆپ ئۇچرايدىغان مېۋە ھېسابلىنىدۇ.