كېمىرگۈچىلەر ۋە كىچىك ھايۋانلار

كىرپە بولسا سىرتقى كۆرۈنۈشى ئىنتايىن ئۆزگىچە بولغان، پۈتۈن بەدىنى تىكەن بىلەن قاپلانغان كىچىك تىپتىكى سۈت ئەمگۈچى ھايۋان (Mammal) دۇر. ئۇ ئۆزىنىڭ ئاستا ھەرىكىتى ۋە خەتەرگە يولۇققاندا يۆگىلىپ توپ بولۇۋالىدىغان ئالاھىدىلىكى بىلەن تونۇلغان. كىرپىلەر تەبىئەت دۇنياسىدا زىيانداش ھاشاراتلارنى يوقىتىشتا مۇھىم رول ئوينايدىغان پايدىلىق ھايۋانلار ھېسابلىنىدۇ.

تىيىن بولسا غاجىلىغۇچى ھايۋانلار (Rodents) ئائىلىسىگە تەۋە بولغان، دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا كەڭ تارقالغان ناھايىتى چاققان، ئەقىللىق ۋە سۆيۈملۈك بىر خىل كىچىك تىپتىكى سۈت ئەمگۈچى ھايۋاندۇر. ئۇلار ئۆزىنىڭ قاپاققىنە تۈكلۈك قۇيرۇقى، تېز ھەرىكىتى ۋە ياڭاق يىغىش ئادىتى بىلەن كىشىلەرگە تونۇشلۇق. تىيىنلار ئورمانلىق ئېكولوگىيەسىدە ئىنتايىن مۇھىم رول ئوينايدۇ.

كىرپە كىرپىلەر ئائىلىسى ( Erinaceidae ) گە تەۋە بولغان ھايۋان بولۇپ، دۇنيانىڭ كۆپلىگەن جايلىرىدا، بولۇپمۇ ياۋروپا، ئاسىيا ۋە ئافرىقىدا كەڭ تارقالغان. ھازىرغىچە كىرپىنىڭ 17 تۈرى بايقالغان بولۇپ، ئۇلار ئارىسىدا ئەڭ كۆپ تەتقىق قىلىنغىنى ياۋروپا كىرپىسى (European hedgehog) ھېسابلىنىدۇ.